tin tức

Sứ mệnh lưu giữ “mạch ngầm” văn hoá

Trong dòng chảy của đô thị hóa, văn hóa bản địa chính là mạch ngầm lặng lẽ bồi đắp nên linh hồn của mỗi vùng đất.

Khi những dự án mọc lên khắp nơi và kiến trúc đô thị rập khuôn dần làm nhòa đi nét đẹp riêng trong bản sắc của mỗi địa phương, tâm huyết của các nhà phát triển bất động sản đối với việc gìn giữ những giá trị ấy lại càng trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Với Bảo Hưng Invest, Chủ tịch Nguyễn Thị Hương Lan tâm niệm, việc kiến tạo đô thị không chỉ là xây nhà, mà là xây dựng không gian sống, nơi những giá trị của văn hoá, di sản trở thành một phần gắn bó mật thiết với cuộc sống đương đại.

Tại dự án Vaquarius Văn Giang, bà Lan đã khéo léo đặt vào đó những “điểm chạm” văn hóa đầy bất ngờ. Chiều sâu văn hoá trong kiến trúc của dự án len lỏi vào từng chi tiết nhỏ nhất, chạm đến cảm xúc của cư dân ngay từ ngưỡng cửa.

Trong đó, một trong những chi tiết gây ấn tượng mạnh mẽ nhất chính là tấm biển số nhà, món quà đặc biệt của chủ đầu tư dành tặng riêng cho mỗi gia chủ.

Với bà Lan, biển số nhà chính là “dấu hiệu nhận diện” của mỗi gia đình, thứ mà người thân ghé thăm và chủ nhân nhìn thấy mỗi ngày. Vì vậy, bà muốn mỗi căn nhà tại Vaquarius có một tấm biển mang theo câu chuyện, ký ức và bản sắc văn hoá riêng.

Ý tưởng ấy được hiện thực hóa cùng sự hợp tác với nhà thiết kế Lê Minh Đại, nhà sáng lập Canpus Ceramic Studio (CCS). Tại Vaquarius, tấm biển số nhà được nâng tầm như một tác phẩm nghệ thuật, khái quát câu chuyện huyền thoại về Tiên Dung – Chử Đồng Tử của vùng đất Hưng Yên qua ngôn ngữ đương đại tối giản của hình khối và màu sắc, như một lời nhắc nhớ về lòng tự hào xứ sở và sự đồng thuận trong phát triển.

Lý giải tại sao một tấm biển số nhà nhỏ bé lại được gửi gắm nhiều lớp nghĩa như vậy, ông Đại chia sẻ, những con số vốn giữ vai trò rất quan trọng trong đời sống của con người. Mọi thứ xung quanh cuộc sống, từ những thứ đơn giản như đôi dép, phương tiện, ngôi nhà cho đến những điều cao siêu như tâm linh hay vũ trụ, đều gắn liền với những con số cụ thể.

Vì thế, biển số nhà không đơn thuần là một ký hiệu nhận diện, mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu xa hơn nữa. Trên một con phố, mỗi ngôi nhà đều có một con số riêng, không trùng lặp. Chính tính duy nhất ấy khiến mỗi biển số nhà, tự thân nó đã mang trong mình một giá trị rất riêng biệt.

Đây cũng là một sự đầu tư “rất tinh tế” của chủ đầu tư, một chi tiết nhỏ nhưng đặc biệt ý nghĩa. Đằng sau đó là tầm nhìn, tâm huyết đối với việc gìn giữ những giá trị văn hoá và sự thấu hiểu tâm lý người sử dụng không gian sống, ông Đại nhìn nhận.

Từ định hướng đó, đơn vị thiết kế và chủ đầu tư đã lựa chọn chủ đề Tiên Dung – Chử Đồng Tử, để làm cảm hứng thiết kế lên tấm biển số nhà. Tuy nhiên, theo ông Đại, nếu thể hiện “câu chuyện văn hoá” theo lối mòn từ những hình minh họa hay họa tiết dân gian thì sẽ chỉ là sự sao chép đơn thuần, thiếu tính sáng tạo.

Bài toán đặt ra là làm thế nào để truyền tải được câu chuyện văn hóa trên chất liệu truyền thống, nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ đương đại và hài hoà với không gian kiến trúc tổng thể của dự án.

Đi tìm lời giải cho cách làm này, trong quá trình thiết kế, ông Đại đã lấy cảm hứng từ ngôn ngữ tạo hình đa diện của trường phải hội họa Picasso, sử dụng các hình kỷ hà (những hình khối cơ bản như vuông, tròn, tam giác, hình thang…) để tạo hình biển số trên chất liệu gốm.

Vì là ngôn ngữ mới trên chất liệu truyền thống và cũng là tiên phong trong việc phá cách sáng tạo trên chất liệu gốm nên ông Đại đã phải nghiên cứu rất kĩ, thử nghiệm rất nhiều lần để kiểm soát được độ co, nứt, biến đổi mầu sao cho kết quả cuối sẽ là tấm biển có độ chính xác cao về mọi tiêu chí.

Khi quan sát tấm biển, người xem có thể nhận ra nhiều chi tiết quen thuộc: hình ảnh đôi nam nữ, với chiếc nón, cây gậy, dòng suối, mặt trời… Tất cả được tổ chức bằng các mảng hình kỷ hà, vừa tối giản vừa gợi hình.

Đi sâu hơn vào ý nghĩa của từng hình khối, ông Đại cho biết, toàn bộ bố cục của tấm biển đã kể lại câu chuyện về Tiên Dung – Chử Đồng Tử. Nhân vật nữ tượng trưng cho Tiên Dung, nhân vật nam là Chử Đồng Tử. Thông qua ngôn ngữ tạo hình, hai nhân vật được lồng ghép vào nhau bằng những mảng hình giao thoa, thể hiện sự gắn bó bền chặt trong xuyên suốt câu chuyện.

Trong các mảng màu của thiết kế, tác giả cũng khéo léo xắp đặt những gam mầu mang tính bổ túc, đa dạng tạo cảm giác biến chuyển hài hòa về sắc độ nhưng lại bao hàm nhiều ý nghĩa cho mỗi nhân vật. Nhân vật nữ được thể hiện bằng tông đỏ, màu sắc gắn với hình ảnh mặt trời. Trên mái tóc của Tiên Dung là chiếc kẹp tóc cách điệu hình mây, gợi nhớ đến nguồn gốc tiên giới của nhân vật.

Bên cạnh đó, mái tóc xanh trải dài như dòng suối, tạo cảm giác mềm mại, uyển chuyển, bền bỉ nuôi dưỡng sự sống, gợi nhớ đến câu ca dao quen thuộc: “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”. Mái tóc của Tiên Dung vừa mang tính biểu tượng, vừa tạo cảm giác chuyển động nhẹ nhàng trong tổng thể bố cục của bức tranh.

Trong khi đó, nhân vật nam, Chử Đồng Tử, lại mang những đường nét vuông vức và góc cạnh của một người nông dân gắn liền với sông nước, với chiếc khăn buộc đầu quen thuộc của người lao động.

Màu sắc của người đàn ông cũng được thể hiện bằng gam màu xanh ngọc lục bảo, tương phản với gam màu đỏ, thể hiện sắc màu của đất, rừng, của thế giới trần thế.

Thông điệp về sự đồng thuận dưới mỗi hiên nhà

Đáng chú ý, mặc dù được thể hiện bằng hai hệ hình khối, màu sắc đối lập, một bên mềm mại, một bên mạnh mẽ, nhưng hai nhân vật vẫn hòa quyện vào nhau trong một bố cục hoàn chỉnh. Đôi mắt của họ cùng hướng về một phía. Cả hai cùng hướng ánh nhìn về phía mặt trời, biểu tượng cho những điều tốt đẹp và niềm hy vọng trong cuộc sống.

Và đặc biệt, cả hai chung một khuôn miệng. “Chi tiết đó mang một ý nghĩa đặc biệt về sự đồng thuận. Hai con người, nhưng cùng một hướng nhìn, cùng tiếng nói chung”, ông Đại nhấn mạnh.

Trong bố cục còn xuất hiện chiếc nón và cây gậy, những chi tiết gắn với câu chuyện Tiên Dung – Chử Đồng Tử. Sau khi hoá về trời, hai nhân vật được lưu truyền với hình ảnh hai vị thánh với chiếc gậy và chiếc nón lá, đi khắp nơi cứu giúp dân lành, truyền dạy nghề buôn bán, chài lưới và trồng trọt, mang lại cuộc sống ấm no, thịnh vượng cho người dân. Đằng sau đó là bốn giá trị đạo đức: hiếu nghĩa với cha mẹ, trung quân ái quốc, tình yêu đôi lứa và tinh thần kinh doanh mà câu chuyện muốn truyền tải.

Bên cạnh đó, các bảng màu của tấm biển số nhà cũng mang nhiều lớp nghĩa văn hóa. Hai gam chủ đạo, nâu hoàng thổ và xanh ngọc lục bảo là những màu men cổ nổi tiếng trong nghệ thuật gốm của Việt Nam.

Trong bố cục của tấm biển số nhà luôn có sự song hành: nam và nữ, màu nóng và màu lạnh, những yếu tố đối lập nhưng bổ sung cho nhau. Các mảng màu trong bố cục không tách rời mà chuyển tiếp mềm mại như một thực thể thống nhất.

Màu sắc được lặp lại và liên kết với nhau, phần “số nhà” sử dụng tông màu xanh giống trang phục của Chử Đồng Tử, phía trên là những đường vân mây cách điệu lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống. Những đường mây ấy cũng gợi lại đường cong mái tóc của nhân vật Tiên Dung, tạo nên sự liên kết thị giác trong toàn bộ thiết kế.

“Nhìn vào tổng thể, người xem sẽ có cảm giác quen thuộc, dường như mình đã từng gặp ở đâu đó trong văn hóa Việt, nhưng cách thể hiện thì lại mới mẻ, gây ấn tượng mạnh mẽ”, ông Đại nhấn mạnh và cho rằng, tất cả đều nhằm thể hiện thông điệp về sự hòa hợp, đồng thuận, cùng nhìn vào một hướng trong phát triển mà chủ đầu tư muốn gửi gắm đến mỗi gia đình, mỗi chủ nhân của khu đô thị.

Theo bà Lan, tư tưởng của tấm biển mong muốn truyền tải là ước mơ về một cuộc sống vợ chồng hạnh phúc, sự phát triển kinh tế, xã hội song hành, cả đạo và đời đều đẹp như câu chuyện về Chử Đồng Tử – Tiên Dung. Qua đó, tấm biển sẽ góp phần khơi nguồn năng lượng tích cực cho mỗi tổ ấm và sự phát triển của toàn khu đô thị.

Nền tảng của một gia đình luôn bắt đầu từ hai trụ cột: vợ và chồng, “thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn”, giống như hai nhân vật trong bức tranh cùng nhìn một hướng, cùng một tiếng nói, tượng trưng cho việc vợ chồng đồng lòng, cùng chí hướng.

Không có gì quan trọng bằng sự hòa thuận trong gia đình. Một tổ ấm muốn bền vững thì nền móng trước hết phải là sự đồng thuận. Nhìn rộng ra đó chính là thông điệp về sự đồng thuận trong phát triển của cộng đồng, khu đô thị.

Với dự án Vaquarius Văn Giang, đó cũng là tâm huyết của chủ đầu tư trong việc phát triển một cộng đồng bền vững, nơi các cư dân cùng chung tay phát triển một khu đô thị không chỉ phồn vinh về kinh tế, mà còn giàu giá trị về tinh thần, cùng gìn giữ và phát huy những giá trị bản sắc văn hóa bản địa.